Jazda na suwak – przepisy pozwalające na zachowanie płynności ruchu
Jazda na suwak to powszechnie znany termin wśród kierowców, jednak nie wszyscy dokładnie wiedzą, na czym polega taka jazda. Choć przepis mówiący o konieczności jej stosowania funkcjonuje w Prawie o ruchu drogowym od grudnia 2019 roku, wielu kierowców błędnie uważa, że nie jest to wymóg, a jedynie sugestia bycia życzliwym wobec innych uczestników ruchu drogowego.
Jeszcze do niedawna jazda na suwak nie była prawnie uregulowana, ale zmieniło się to na przełomie 2019 i 2020 roku. Tym samym Polska dołączyła do innych krajów Europy, w których podobny przepis obowiązuje. Konkretne zapisy mają podnieść kulturę jazdy w naszym kraju i upłynnić ruch na polskich drogach. Z poniższego artykułu dowiesz się, kiedy obowiązuje jazda na suwak, kto ma wówczas pierwszeństwo i jakie to ma znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Jazda na suwak – przepis i z czego on wynika?
Jeśli zastanawiasz się, jak prawo definiuje jazdę na suwak, odpowiedź znajduje się w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Mówiąc konkretnie, przepisy dotyczące tej techniki jazdy znajdują się w artykule 22, punkt 4, ustępy 4a oraz 4b tej ustawy. W ustawie czytamy, kiedy obowiązuje jazda na suwak. Przepisy przedstawiają tę sytuację następująco:
4a. W warunkach znacznego zmniejszenia prędkości na jezdni z więcej niż jednym pasem ruchu w tym samym kierunku jazdy, w przypadku gdy nie istnieje możliwość kontynuacji jazdy pasem ruchu z powodu wystąpienia przeszkody na tym pasie ruchu lub jego zanikania, kierujący pojazdem poruszający się sąsiednim pasem ruchu jest obowiązany bezpośrednio przed miejscem wystąpienia przeszkody lub miejscem zanikania pasa ruchu umożliwić jednemu pojazdowi, lub jednemu zespołowi pojazdów znajdującym się na takim pasie ruchu, zmianę tego pasa ruchu na sąsiedni, którym istnieje możliwość kontynuacji jazdy.
4b. W warunkach znacznego zmniejszenia prędkości na jezdni z więcej niż dwoma pasami ruchu w tym samym kierunku jazdy, w przypadku gdy nie istnieje możliwość kontynuacji jazdy dwoma pasami ruchu z powodu przeszkód na tych pasach ruchu lub ich zanikania, jeżeli pomiędzy tymi pasami ruchu znajduje się jeden pas ruchu, którym istnieje możliwość kontynuacji jazdy, kierujący pojazdem poruszający się tym pasem ruchu jest obowiązany bezpośrednio przed miejscem wystąpienia przeszkody lub miejscem zanikania pasów ruchu umożliwić zmianę pasa ruchu jednemu pojazdowi lub jednemu zespołowi pojazdów z prawej strony, a następnie jednemu pojazdowi lub jednemu zespołowi pojazdów z lewej strony.
Jazda na suwak – pas zanikający, pierwszeństwo i technika jazdy
Wiemy już, kiedy jazda na suwak jest obowiązkowa, a także czy jazda na suwak jest obowiązkowa. Czas się zatem przyjrzeć rzeczywistości na drodze. Ta technika jazdy znajduje zastosowanie głównie w sytuacjach, gdzie dochodzi do wyraźnego spadku prędkości na drodze jednopasmowej lub wielopasmowej. Według przepisów, gdy jeden z pasów kończy się lub jest zablokowany, pojazd na tym pasie ma pierwszeństwo. Warunkiem jest istotne zmniejszenie prędkości oraz dostępność innego pasa do kontynuacji jazdy. Warto również pamiętać, że pojazd, który właśnie ustąpił pierwszeństwa innemu pojazdowi, który wjechał z pasa zanikającego, nie jest obowiązany do wpuszczania kolejnego, chyba że kierujący ma takie życzenie.
Przykładowa sytuacja: Kierowca A podróżuje drogą dwupasmową, ale ruch na prawym pasie jest zablokowany przez kolizję. Samochody stają w korku zarówno na jednym, jak i drugim pasie. W takiej sytuacji kierowcy z lewego pasa, który jest przejezdny, muszą przepuszczać pojazdy z prawej strony. Wówczas na każdego kierowcę przypada jeden pojazd, który ten jest zobowiązany przepuścić. Nie omija to Kierowcy A, który wpuszcza Kierowcę B (z prawego pasa na lewy). Ta sekwencja przypomina zamykanie zamka błyskawicznego, dlatego manewr ten przyjęło się określać jazdą na suwak. Kto ma pierwszeństwo? Już wszystko wiadomo!
Jazda na suwak – dlaczego jest to takie ważne?
Przepisy jasno wskazują, kiedy obowiązuje jazda na suwak i kto ma wówczas pierwszeństwo. Jednak warto też wspomnieć o korzyściach, jakie płyną ze stosowania się do omówionych wyżej przepisów. Choć mogłoby się wydawać, że jazda na suwak raczej spowalnia ruch, zmuszając kierowców z wolnego pasa do ustępowania pierwszeństwa, a w konsekwencji zwalniania, w praktyce jest inaczej. Niemniej dla wielu kierowców jazda na suwak nadal jest wyzwaniem i trudno się im przekonać do jej zalet. Jednak to ona jest najlepszym sposobem na rozładowanie korków na drodze. Od kierowców nie wymaga to niczego więcej poza chęcią współpracy. Ze względu na obowiązek jazdy na suwak kierowcy z kończącego się pasa nie są zmuszani do walki o miejsce, co zwykle prowadziło do niebezpiecznych sytuacji. Korzyścią płynącą z takiej jazdy jest również pełne wykorzystanie dostępnych pasów ruchu. Warto stosować się do przepisów, aby przyczyniać się do zwiększania bezpieczeństwa na drogach krajowych.
Jazda na suwak – wskazówki
Metoda jazdy na suwak jest zalecana w przypadku kończących się pasów ruchu oraz gdy pojawiają się zatory drogowe. Podstawowe zasady, których należy przestrzegać to:
wykorzystywanie całej długości kończącego się pasa;
utrzymywanie zbliżonej prędkości do pojazdu na sąsiednim pasie;
precyzyjne sygnalizowanie zamiarów zmiany pasa za pomocą kierunkowskazów;
wpuszczanie pojazdów z zanikającego pasa ruchu.
W takiej sytuacji jest wyjątek, o którym warto wspomnieć. Są to drogi o trzech pasach ruchu (lub więcej). Wówczas gdy te pasy się kończą, kierujący środkowym pasem musi ustąpić pierwszeństwa dwóm pojazdom – zarówno temu z prawego pasa, jak i lewego. Pierwszeństwo na pasie zanikającym ma wówczas pojazd zjeżdżający najpierw z prawego pasa, a później z lewego.
Aby wykonać bezpieczny manewr na drodze, auto musi być wyposażone w działające kierunkowskazy. Na zdjęciu żarówka światła kierunkowskazu marki Philips.
Kiedy obowiązuje jazda na suwak, wystrzegaj się tych błędów
Częstym błędem popełnianym przez wielu kierowców jest blokowanie pasa ruchu i uniemożliwianie innym kierowcom kontynuowania jazdy. Takie działania powodują korki i stwarzają zagrożenie na drodze. Ponadto takie nieżyczliwe zachowanie jest również nielegalne. Osoby jadące kończącym się pasem ruchu nie powinny forsować pierwszeństwa i wciskać się za jednym pojazdem. Przepisy nakazują kierowcy na pasie z kontynuacją przepuścić tylko jeden samochód – i warto o tym pamiętać. Co więcej, ważne jest, aby nie próbować opuszczać kończącego się pasa ruchu zbyt wcześnie. Należy dotrzeć do jego końca i wtedy dokonać płynnej zmiany pasa ruchu.
Jazda na suwak – kiedy nie obowiązuje i czy istnieje taka sytuacja?
Nie zawsze obowiązują przepisy dotyczące jazdy na suwak. Istnieją określone sytuacje, w których te zasady nie mają zastosowania. Informacje na ten temat można znaleźć w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Przepisy mogą być niejednoznaczne, dlatego warto przyjrzeć się konkretnym sytuacjom. Oto trzy najczęstsze sytuacje, kiedy jazda na suwak nie obowiązuje:
Nie można zjechać „na suwak", jeśli nie dotarło się do końca zanikającego pasa – to pierwsza z tego typu sytuacji. Jeżeli poruszamy się pasem, który się kończy lub jest zablokowany, musimy dotrzeć do samego końca pasa, czyli kontynuować jazdę, zamiast potęgować narastający korek drogowy. Obowiązuje nas zachowanie szczególnej ostrożności, nawet w przypadku późniejszego pierwszeństwa.
Pas do skrętu to nie pas zanikający – to częsty błąd. Zdarza się, że dwa pasy, lewy i środkowy, są zatłoczone, szczególnie w godzinach szczytu. Wtedy niektórzy kierowcy zjeżdżają z pasa do jazdy prosto na pas po prawej stronie, który często jest pusty. Następnie dojeżdżają do jego końca, aby ponownie próbować włączyć się na środkowy pas. Jednak w takiej sytuacji nie stosuje się zasad jazdy na suwak, ponieważ pas do skrętu w prawo nie jest uznawany za pas zanikający. Co więcej, takie zachowanie jest nie fair wobec pozostałych kierowców.
Nie mamy pierwszeństwa na pasie rozbiegowym – pas rozbiegowy bywa mylony z pasem zanikającym. Pas rozbiegowy to odcinek drogi specjalnie zaprojektowany do ułatwiania włączania się do ruchu drogowego, na przykład po wyjeździe ze stacji benzynowej. Jednak warto pamiętać, że korzystając z tego pasa, nie ma się pierwszeństwa przed innymi pojazdami już poruszającymi się główną drogą. Ta zasada jest istotna szczególnie na drogach ekspresowych i autostradach. Nawet w tych przypadkach kierujący z pasa rozbiegowego nie mają pierwszeństwa.
Jazda na suwak a kolizja – konsekwencje wymuszenia pierwszeństwa lub niestosowania się do przepisu
Kiedy jazda na suwak jest obowiązkowa, a każdy z kierowców stosuje się do przepisów, nie ma mowy o kolizji. Co, jeśli jednak do niej dojdzie? Wymuszanie pierwszeństwa jest poważnym wykroczeniem, karanym mandatem w wysokości kilkuset złotych. Jeśli incydent doprowadził do wypadku, kierowca może być odpowiedzialny za pokrycie kosztów naprawy pojazdów z OC, a po spowodowaniu poważnej katastrofy odpowiadać za swój czyn przed sądem. Taryfikator mandatów obejmuje również inne wykroczenia drogowe w kwestii jazdy na suwak – przepisy mówią, że za blokowanie ruchu na pasie, który nie jest zanikający, grozi mandat. Kara spotka też tych, którzy nie ustąpią pierwszeństwa, a sumę, jaką przyjdzie zapłacić, spotęguje fakt, czy doszło do celowego przyspieszenia pojazdu, czy nie. W obu przypadkach jest to kilkaset złotych kary.